Uzależnienie od alkoholu (AUD – Alcohol Use Disorder) to jedno z najpowszechniejszych zaburzeń zdrowia psychicznego, które wpływa na życie milionów ludzi na całym świecie. Tradycyjne metody leczenia, takie jak terapie behawioralne, są naukowo udokumentowane jako skuteczne. Jednak wyzwania związane z dostępnością terapii, stygmatyzacją oraz kosztami leczenia wskazują na potrzebę rozwijania nowych form wsparcia. W ostatnich latach aplikacje mobilne stają się coraz bardziej popularnym narzędziem terapeutycznym, umożliwiając pacjentom dostęp do zasobów terapeutycznych w dowolnym miejscu i czasie.

Nowoczesne technologie w leczeniu uzależnień

Aplikacje mobilne eliminują potrzebę fizycznej obecności w gabinecie terapeutycznym, co zmniejsza bariery dostępu do leczenia. Ponadto umożliwiają pacjentom korzystanie z wsparcia w czasie rzeczywistym, co jest szczególnie ważne w krytycznych momentach decyzji dotyczących sięgania po alkohol. Jednym z najnowszych kierunków badań w tej dziedzinie jest rozwój aplikacji terapeutycznych angażujących partnerów pacjentów w proces leczenia.

Terapia dla par wspierana technologią: Partner-CHESS

Badacze opracowali pilotażową wersję aplikacji Partner-CHESS, która bazuje na behawioralnej terapii par. Aplikacja umożliwia wspólne korzystanie z zasobów terapeutycznych przez pacjenta uzależnionego od alkoholu oraz jego partnera. Jej celem jest nie tylko wspieranie abstynencji, ale także wzmacnianie relacji partnerskich, co może prowadzić do lepszych wyników terapii. Partner-CHESS jest porównywana z aplikacją A-CHESS, która jest skierowana wyłącznie do pacjentów indywidualnych.

Cele badania

Badanie miało trzy kluczowe cele:

1. Ocena skuteczności aplikacji Partner-CHESS i A-CHESS w leczeniu uzależnienia od alkoholu.
2. Analiza opinii uczestników na temat obu aplikacji oraz ich użytkowania w codziennym życiu.
3. Porównanie wstępnych wyników klinicznych, w tym redukcji intensywności i częstotliwości spożycia alkoholu.

Metodyka badawcza

W badaniu wzięły udział 33 pary, w których jedna osoba była uzależniona od alkoholu, a druga uczestniczyła w terapii jako partner wspierający. Pary zostały losowo przydzielone do korzystania z aplikacji Partner-CHESS lub A-CHESS przez 6 miesięcy. Dane były zbierane na początku, po 2, 4 i 6 miesiącach. W trakcie badania oceniano:

• Procent dni z intensywnym spożyciem alkoholu.
• Ogólną liczbę dni spożywania alkoholu.
• Opinie uczestników dotyczące użyteczności i funkcjonalności aplikacji.
• Zmiany psychospołeczne wynikające z korzystania z aplikacji.

Wyniki badania

1. Zaangażowanie użytkowników

   • Po 6 miesiącach 78% uczestników korzystających z Partner-CHESS oraz 73% użytkowników A-CHESS nadal aktywnie korzystało z aplikacji.
   • Większość uczestników oceniła aplikacje jako bardzo pomocne – odpowiednio 89% i 87%.

2. Efektywność terapeutyczna

   • Uczestnicy korzystający z Partner-CHESS zgłaszali niższy procent dni z intensywnym spożyciem alkoholu w porównaniu z grupą A-CHESS.
   • Obie aplikacje przyczyniły się do zmniejszenia ogólnej liczby dni spożycia alkoholu, jednak różnice między grupami nie były statystycznie istotne.

3. Opinie uczestników

   • Pacjenci Partner-CHESS podkreślali większą przydatność aplikacji w codziennym życiu dzięki możliwości współpracy z partnerem.
   • Partnerzy zgłaszali, że aplikacja poprawiła ich zdolność do wspierania pacjenta oraz pogłębiła wzajemne zrozumienie wyzwań związanych z uzależnieniem.

Znaczenie zaangażowania partnerów w terapię

Wyniki badania wskazują, że zaangażowanie partnerów w proces leczenia uzależnienia od alkoholu może przynieść wymierne korzyści. Partnerzy mogą stanowić dodatkowe źródło wsparcia emocjonalnego i motywacji dla pacjentów, co zwiększa ich zaangażowanie w terapię oraz szanse na osiągnięcie trwałej abstynencji.

Aplikacja Partner-CHESS nie tylko wspiera pacjentów w procesie leczenia, ale także wzmacnia relacje między partnerami, co może prowadzić do poprawy jakości życia obu osób. Dzięki funkcjom takim jak wspólne ustalanie celów i monitorowanie postępów, terapia staje się bardziej interaktywna i dostosowana do codziennych realiów.

Ograniczenia badania i perspektywy na przyszłość

Badanie miało charakter pilotażowy i obejmowało relatywnie małą próbę uczestników, co ogranicza możliwość generalizacji wyników. Konieczne są dalsze, bardziej rozbudowane badania, które:

• Zbadają długoterminową skuteczność aplikacji w leczeniu uzależnienia od alkoholu.
• Porównają skuteczność różnych form wsparcia technologicznego w leczeniu AUD.
• Uwzględnią większą różnorodność demograficzną uczestników.

Wprowadzenie technologii mobilnych do terapii uzależnień otwiera nowe możliwości w leczeniu chorób takich jak AUD. Zarówno aplikacja A-CHESS, jak i Partner-CHESS, okazały się skutecznymi narzędziami terapeutycznymi, które zwiększają dostępność wsparcia oraz angażują pacjentów w proces leczenia. Partner-CHESS dodatkowo wzmacnia rolę relacji partnerskich, co może przyczynić się do długoterminowego sukcesu terapii. Rozwój takich aplikacji ma ogromny potencjał, aby zrewolucjonizować podejście do leczenia uzależnień, redukując bariery i stygmatyzację, a jednocześnie dostarczając wsparcia tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne.

Źródła:
Couple-Focused Smartphone Intervention to Reduce Problem Drinking: Pilot Randomized Control Trial, 2024.